Energieprofielen

Dit ontwerp beschrijft het beoogde gebruiksscenario voor het dataproduct Energieprofielen, alsmede de achterliggende architectuur en gemaakte keuzes.

Voor alle data-uitwisseling binnen de scope van de Visie Datadelen is expliciet gekozen voor het denken over data in de vorm van dataproducten. Een dataproduct combineert de semantische-, technische- en gebruiksaspecten van data-uitwisseling. Om dit invulling te geven bestaat een dataproduct uit de volgende componenten:

dataset: de daadwerkelijke gegevens die worden uitgewisseld. Zie een dataset als een tabel met gegevens, waarbij de kolommen beschrijven wat er op elke rij van de data aan gegevens wordt geleverd. Een dataset voor aansluitingen zal minstens een kolom "Aansluitingsnummer" bevatten, waarbij elke rij in de dataset een aansluiting beschrijft;
dataservice: de (technische) manier van verspreiden van de dataset. Dit gaat over hoe de data ontsloten wordt, de onderliggende architectuur en de gebruiksscenario’s;
voorwaarden: er kunnen voorwaarden liggen op beschikbaarheid, kwaliteit, classificatie en doelbinding bij gebruik van het dataproduct.

Het dataproduct combineert de dataset en dataservice, verrijkt met voorwaarden voor gebruik.

Reikwijdte

Energieprofielen is de verzamelnaam voor een aantal dataproducten. Elk van deze dataproducten bevat een open dataset van profielen die per gebied geaggregeerd zijn. Er wordt gegroepeerd op Elektra versus Gas, op KV versus GV en op Buurt versus Wijk versus Gemeente versus Postcode 4 versus Postcode 6.

Concreet levert dat de volgende 20 energieprofielen op: Elektra GV Buurt, Elektra GV Postcode 4, Elektra GV Postcode 6, Elektra GV Wijk, Elektra GV Gemeente, Elektra KV Buurt, Elektra KV Postcode 4, Elektra KV Postcode 6, Elektra KV Wijk, Elektra KV Gemeente, GAS GV Buurt, GAS GV Postcode 4, GAS GV Postcode 6, GAS GV Wijk, GAS GV Gemeente, GAS KV Buurt, GAS KV Postcode 4, GAS KV Postcode 6, GAS KV Wijk, GAS KV Gemeente.

Los hiervan is er ook een dataset geaggregeerd op SBI, de Standaard BedrijfsIndeling van de het CBS.

Voor de leesbaarheid heb ik het over Energieprofielen, maar wanneer het onderscheid relevant wordt dan wordt dat uiteraard vermeld.

De Energieprofielen geven inzicht in energieverbruik en -opwekking op gebiedsniveau. Dit inzicht wordt gebruikt voor een betere besluitvorming over netcapaciteit, congestiebeheer en energietransitie.

Rollen

Het dataproduct beschreven in dit ontwerp kent meerdere stakeholders (rollen), elk met een eigen verzameling behoeften en wensen. Tezamen vormen zij de rol afnemer.

Table 1. Rollen
Rol	Beschrijving
Ingenieursbureau	Een ingenieursbureau is een bedrijf dat diensten levert op het gebied van advisering, ontwerp en begeleiding voor technische projecten binnen uiteenlopende sectoren.
NP RES	NP RES staat voor het Nationaal Programma Regionale Energie Strategie. Provincies, gemeenten, waterschappen en netbeheerders werken in dertig regio’s samen met de samenleving aan het grootschalig opwekken van duurzame elektriciteit op land met windturbines en zonnepanelen. Ook stemmen ze warmtevraag en -aanbod op elkaar af.
Woningcorporatie	Een woningcorporatie is een sociale woningbouworganisatie die zich richt op het bouwen, beheren en verhuren van woonruimte met een betaalbare huur.
KGG	Ministerie van Klimaat en Groene Groei.
Provincies en gemeentes	Deelgebieden met een eigen regionaal bestuur. Zij voeren landelijk en eigen beleid uit. Staatsrechtelijk is de provincie de bestuurlijke eenheid tussen de gemeenten en de rijksoverheid.

Functionele eisen

Het dataproduct moet voldoen aan functionele eisen; deze vertellen wie ("Als rol") welke data ("Wil ik") nodig heeft en waarom ("Want").

Table 2. Functionele eisen
ID	Als Rol	Wil ik	Want
1	Ingenieursbureau	Ik wil meer inzicht krijgen in energieverbruik in bepaalde buurten/gebieden	Ik wil betere technisch-economische haalbaarheidsanalyses van duurzame lokale energiesystemen kunnen uitvoeren
2	NP RES	Ik wil energiesprofielen gegroepeerd per gebied	Ik wil vraag en aanbod van energie afstemmen met een gebiedsgerichte aanpak
3	Woningcorporatie	Ik wil meer inzicht in energieverbruik van mijn woningportfolio	Ik wil betere prioriteiten stellen met betrekking tot het verduurzamen van mijn woningportfolio
4	KGG	Ik wil inzicht in energieverbruik op nationaal en regionaal niveau	Ik wil beleid voeren en de voortgang van de energietransitie monitoren
5	Provincies en gemeentes	Ik wil energieprofielen per gebied	Ik wil de energietransitie monitoren, prioriteiten stellen en focus aanbrengen
6	Afnemer	Ik wil per gebied de volgende gegevens: Peildatum (datum en tijd van genereren dataset) Gebied (Buurt, Wijk, Gemeente, PC4, PC6) Verbruik afname Verbruik invoeding (niet bij gas)	Want dit is de data die ik per gebied nodig heb
7	Afnemer	Ik wil verbruiksselectie Voor elektriciteit: SJA/SJI verdeeld naar kwartieren middels dynamische profielfracties en het toepassen van de RCF (restcorrectiefactor) Voor gas: SJV verdeeld naar uren middels profielfracties en toepassing van de TCPF (temperatuur gecorrigeerde profielfracties))	Ik heb behoefte aan kwartierwaardes (E) en uurwaardes (G) en dit is de meest accurate inschatting

Dataservice

Gebruiksscenario

Het volgende gebruiksscenario wordt ondersteund:

Figure 1. Gebruiksscenario

EDSN ontsluit de energieprofielen naar het Energiedata Portaal
De afnemer vraagt de geaggregeerd energieprofielen op
Het Energiedata Portaal levert de geaggregeerde energieprofielen aan de afnemer

Architectuur

Vanuit architectuurperspectief zijn de volgende keuzes gemaakt:

Figure 2. Architectuur

Dataset

De energieprofielen in de dataset zijn alleen gegroepeerd tot een gebied op basis van postcode (PC6) en huisnummer (zonder toevoeging), expliciet niet op basis van connectiviteit of topologie.

Volume, variety, veracity, velocity

Data kent vier kenmerken:

volume: data kent een volume, een hoeveelheid;
variety (variëteit): data is te verdelen in gestructureerde en ongestructureerde data. Ongestructureerde data kent geen metamodel;
veracity (betrouwbaarheid): de mate waarin de data vertrouwd kan worden voor de toepassing;
velocity (snelheid): de frequentie waarmee data verandert.

Type	Beschrijving
Volume	Groot (~100.000 records)
Variety	Gestructureerd
Veracity	Hoog
Velocity	Laag (driemaandelijkse verversing)

Type

Beschrijving

Volume

Groot (~100.000 records)

Variety

Gestructureerd

Veracity

Hoog

Velocity

Laag (driemaandelijkse verversing)

Integratiepatroon

De dataset van een dataproduct wordt ontsloten middels een dataservice. Hier zijn drie integratiepatronen voor: bulk, request en streaming. Op basis van de bovenstaande tabel is gekozen voor het integratiepatroon bulk.

Voorwaarden

Dit dataproduct wordt als open data aangeboden.

Beslissingen en aannames

Id	Type	Beschrijving
1	Beslissing	Er komen 21 dataproducten: : (Elektra\|Gas) x (KV\|GV) x (PC4\|PC6\|Buurt\|Wijk\|Gemeente) en SBI.
2	Aanname	Het gebied is een groepering van postcode en huisnummer (zonder toevoeging) van de ligging van de aansluiting. Deze groepering gebruikt de mapping van het CBS.
3	Beslissing	De dataset van elk dataproduct mag geen privacy of commercieel gevoelige gegevens bevatten.
4	Beslissing	Voor GV wordt de daadwerkelijke meetdata gebruikt. Voor KV ook zodra die beschikbaar is. Tot dat moment wordt de data voor KV gebaseerd op standaard jaarververbruik (SJV), dynamische profielfracties en restcorrectiefactor (RCF). Als peildatum voor SJI, SJA en SJV wordt het moment van het genereren van de dataset gebruikt.
5	Beslissing	De data uit de dataset van het dataproduct wordt aangeboden in JSON-LD-formaat.
6	Aanname	Het CIM-model kan gebaseerd worden op het model van Meetdata.
7	Aanname	Elke dataset bevat gegevens over drie maanden.
8	Beslissing	De datasets samen bevatten de data van de 12 maanden voorafgaand aan het driemaandelijkse verversmoment.
9	Beslissing	Tijdens het aggregeren wordt 'ruis' toegevoegd om herleidbaarheid tot individuele aansluitingen te voorkomen.
10	Beslissing	Ruis is niet erg omdat de afnemer geïnteresseerd is in indicatieve waardes (orde van grootte) en niet in de de exacte waarde.
11	Beslissing	De datasets worden beschikbaar gesteld 'in één grote bak' op het Energiedata Portaal.

Type

Beschrijving

Beslissing

Aanname

Het gebied is een groepering van postcode en huisnummer (zonder toevoeging) van de ligging van de aansluiting. Deze groepering gebruikt de mapping van het CBS.

Beslissing

De dataset van elk dataproduct mag geen privacy of commercieel gevoelige gegevens bevatten.

Beslissing

Voor GV wordt de daadwerkelijke meetdata gebruikt. Voor KV ook zodra die beschikbaar is. Tot dat moment wordt de data voor KV gebaseerd op standaard jaarververbruik (SJV), dynamische profielfracties en restcorrectiefactor (RCF). Als peildatum voor SJI, SJA en SJV wordt het moment van het genereren van de dataset gebruikt.

Beslissing

De data uit de dataset van het dataproduct wordt aangeboden in JSON-LD-formaat.

Aanname

Het CIM-model kan gebaseerd worden op het model van Meetdata.

Aanname

Elke dataset bevat gegevens over drie maanden.

Beslissing

De datasets samen bevatten de data van de 12 maanden voorafgaand aan het driemaandelijkse verversmoment.

Beslissing

Tijdens het aggregeren wordt 'ruis' toegevoegd om herleidbaarheid tot individuele aansluitingen te voorkomen.

Beslissing

Ruis is niet erg omdat de afnemer geïnteresseerd is in indicatieve waardes (orde van grootte) en niet in de de exacte waarde.

Beslissing

De datasets worden beschikbaar gesteld 'in één grote bak' op het Energiedata Portaal.