Energieprofielen

Dit ontwerp beschrijft het beoogde gebruiksscenario voor het dataproduct Energieprofielen, alsmede de achterliggende architectuur en gemaakte keuzes.

Voor alle data-uitwisseling binnen de scope van de Visie Datadelen is expliciet gekozen voor het denken over data in de vorm van dataproducten. Een dataproduct combineert de semantische-, technische- en gebruiksaspecten van data-uitwisseling. Om dit invulling te geven bestaat een dataproduct uit de volgende componenten:

  • dataset: de daadwerkelijke gegevens die worden uitgewisseld. Zie een dataset als een tabel met gegevens, waarbij de kolommen beschrijven wat er op elke rij van de data aan gegevens wordt geleverd. Een dataset voor aansluitingen zal minstens een kolom "Aansluitingsnummer" bevatten, waarbij elke rij in de dataset een aansluiting beschrijft;

  • dataservice: de (technische) manier van verspreiden van de dataset. Dit gaat over hoe de data ontsloten wordt, de onderliggende architectuur en de gebruiksscenario’s;

  • voorwaarden: er kunnen voorwaarden liggen op beschikbaarheid, kwaliteit, classificatie en doelbinding bij gebruik van het dataproduct.

Het dataproduct combineert de dataset en dataservice, verrijkt met voorwaarden voor gebruik.

Reikwijdte

Het doel is een open dataset van profielen die per gebeid geaggregeerd zijn. Het aggregeren gebeurt op basis van SBI (de Standaard BedrijfsIndeling van de het CBS op basis van de KvK) of op basis van energiedrager (gas of elektriciteit). In geval van elektriciteit wordt er nog onderscheid gemaakt tussen KV (kleinverbruik) versus GV (grootverbruik) en tussen Afname versus Invoeding.

Deze profielen geven inzicht in energieverbruik en -opwekking op gebiedsniveau. Dit inzicht wordt gebruikt voor een betere besluitvorming over netcapaciteit, congestiebeheer en energietransitie.

Rollen

Het dataproduct beschreven in dit ontwerp kent meerdere stakeholders (rollen), elk met een eigen verzameling behoeften en wensen. Tezamen vormen zij de rol afnemer.

Table 1. Rollen
Rol Beschrijving

Ingenieursbureau

Een ingenieursbureau is een bedrijf dat diensten levert op het gebied van advisering, ontwerp en begeleiding voor technische projecten binnen uiteenlopende sectoren.

NP RES

NP RES staat voor het Nationaal Programma Regionale Energie Strategie. Provincies, gemeenten, waterschappen en netbeheerders werken in dertig regio’s samen met de samenleving aan het grootschalig opwekken van duurzame elektriciteit op land met windturbines en zonnepanelen. Ook stemmen ze warmtevraag en -aanbod op elkaar af.

Woningcorporatie

Een woningcorporatie is een sociale woningbouworganisatie die zich richt op het bouwen, beheren en verhuren van woonruimte met een betaalbare huur.

KGG

Ministerie van Klimaat en Groene Groei.

Provincies en gemeentes

Deelgebieden met een eigen regionaal bestuur. Zij voeren landelijk en eigen beleid uit. Staatsrechtelijk is de provincie de bestuurlijke eenheid tussen de gemeenten en de rijksoverheid.

Functionele eisen

Het dataproduct moet voldoen aan functionele eisen; deze vertellen wie ("Als rol") welke data ("Wil ik") nodig heeft en waarom ("Want").

Table 2. Functionele eisen
ID Als Rol Wil ik Want

1

Ingenieursbureau

Ik wil meer inzicht krijgen in energieverbruik in bepaalde buurten/gebieden

Ik wil betere technisch-economische haalbaarheidsanalyses van duurzame lokale energiesystemen kunnen uitvoeren

2

NP RES

Ik wil energiesprofielen gegroepeerd per gebied

Ik wil vraag en aanbod van energie afstemmen met een gebiedsgerichte aanpak

3

Woningcorporatie

Ik wil meer inzicht in energieverbruik van mijn woningportfolio

Ik wil betere prioriteiten stellen met betrekking tot het verduurzamen van mijn woningportfolio

4

KGG

Ik wil inzicht in energieverbruik op nationaal en regionaal niveau

Ik wil beleid voeren en de voortgang van de energietransitie monitoren

5

Provincies en gemeentes

Ik wil energieprofielen per gebied

Ik wil de energietransitie monitoren, prioriteiten stellen en focus aanbrengen

6

BUITEN SCOPE ONTWERP, WORDT VERWIJDERD Afnemer

Ik wil van EANs met fysieke status 'In Bedrijf' en soort aansluiting 'Normaal (NRM)'

  • productsoort elektriciteit en gas

  • verbruikssegment kleinverbruik (KV) en grootverbruik (GV)

  • beide energierichtingen (invoeding en afname)

geaggregeerd per gebied

Dit zijn de aansluitingen waar ik de energieprofielen van wil hebben, met hun relevante eigenschappen

7

Afnemer

Ik wil per gebied de volgende gegevens:

  • peildatum (datum van genereren dataset)

  • energiedrager;

  • gemeente;

  • buurtcode;

  • buurtnaam;

  • postcode (indien van toepassing)

  • aantal E-aansluitingen op peildatum

  • aantal G-aansluitingen op peildatum

  • totaal E-standaardjaarverbruik invoeding (E-SJI)

  • totaal E-standaardjaarverbruik afname (E-SJA)

  • totaal G-standaardjaarverbruik (G-SJV)

  • E-kwartierwaarden afgelopen jaar inclusief

    • energierichting (invoeding en afname)

    • begingmoment (het kwartier)

    • aantal kWh

  • G-uurwaarden afgelopen jaar inclusief

    • energierichting (afname)

    • beginmoment (uur)

    • aantal m3

Want dit is de data die ik per gebied nodig heb

8

Afnemer

Ik wil verbruiksselectie

  • Voor elektriciteit: SJA/SJI verdeeld naar kwartieren middels dynamische profielfracties en het toepassen van de RCF (restcorrectiefactor)

  • Voor gas: SJV verdeeld naar uren middels profielfracties en toepassing van de TCPF (temperatuur gecorrigeerde profielfracties))

Ik heb behoefte aan kwartierwaardes (E) en uurwaardes (G) en dit is de meest accurate inschatting

Dataservice

Gebruiksscenario

Het volgende gebruiksscenario wordt ondersteund:

Gebruiksscenario
Figure 1. Gebruiksscenario

  1. EDSN ontsluit de energieprofielen naar Energiedata Portaal

  2. Vraag energieprofielen van een gebied aan met parameters waarover geaggregeerd moet worden

  3. Aggregeer de energieprofielen van het gevraagde gebied over de geleverde parameters

  4. Lever de geaggregeerde energieprofielen uit

Architectuur

Vanuit architectuurperspectief zijn de volgende keuzes gemaakt:

Architectuur
Figure 2. Architectuur

Dataset

De energieprofielen in de dataset zijn alleen gegroepeerd worden op basis van postcode, expliciet niet op basis van connectiviteit of topologie.

Volume, variety, veracity, velocity

Data kent vier kenmerken:

  • volume: data kent een volume, een hoeveelheid;

  • variety (variëteit): data is te verdelen in gestructureerde en ongestructureerde data. Ongestructureerde data kent geen metamodel;

  • veracity (betrouwbaarheid): de mate waarin de data vertrouwd kan worden voor de toepassing;

  • velocity (snelheid): de frequentie waarmee data verandert.
Type Beschrijving

Volume

Klein (< 10MB)

Variety

Gestructureerd

Veracity

Hoog

Velocity

Laag (eenmalig, in de toekomst wellicht per kwartaal)

Integratiepatroon

De dataset van een dataproduct wordt ontsloten middels een dataservice. Hier zijn drie integratiepatronen voor: bulk, request en streaming. Op basis van de bovenstaande tabel is gekozen voor het integratiepatroon request (REST API). Een REST API (Representational State Transfer Application Programming Interface) is een set van regels en conventies die het mogelijk maakt voor systemen om met elkaar te communiceren via het web. Bijvoorbeeld om de dataset van een dataproduct op te halen. Een REST API heeft input-parameters (de vraag) en output (de dataset). Voor Energieprofielen zijn de input-parameters het gebied en de datavelden waarover geaggreerd moeten worden.

Voorwaarden

Dit dataproduct wordt als open data aangeboden.

Beslissingen en aannames

Id Type Beschrijving

1

Aanname

Het wordt één dataproduct dat alledrie de aggregaties (gas, elektriciteit en SBI) kan bevatten. Dus niet één dataproduct per aggregatie.

2

Aanname

Het gebied waarover geaggregeerd wordt wordt bepaald op basis van postcode 6 van de aansluiting. Dus niet op basis van postcode 4, postcode 5 of op basis van Buurt.

3

Aanname

Elke aansluiting is te koppelen aan een gemeente, buurtcode, buurtnaam en postcode.

4

Beslissing

Het is geen probleem dat postcode 6 in meerdere wijken of buurten kunnen liggen.

5

Aanname

De gebieden en regio’s worden zo gedefinieerd dat de data daadwerkelijk op deze manier geaggregeerd kan worden.

6

Beslissing

De dataset van het dataproduct is alleen beschikbaar voor data delen. Het dataproduct is open.

7

Beslissing

Dataproduct Energieprofielen is een open dataproduct.

8

Aanname

De datasets horende bij de dataproducten worden open datasets met in achtneming van herleidbaarheid en goedkeuring van het GEMS.

9

Beslissing

Er is een positieve uitspraak van het GEMS over doelbinding.

10

Beslissing

De dataset van het dataproduct mag geen privacy of commercieel gevoelige gegevens bevatten.

11

Beslissing

Minimaal 10 EANs per gebied per tijdseenheid per energierichting. Indien dat vor een gebied niet mogelijk is dan wordt vermeld dat de gevraagde data niet geleverd mag worden omdat er te weinig EANs zijn.

12

Beslissing

Het dataproduct is een eenmalig minimum viable product (MVP).

13

Beslissing

Voor de MVP betreft het data van één jaar.

14

Aanname

We krijgen goedkeuring voor het gebruik van de daadwerkelijke SMA meetdata.

15

Beslissing

Omdat het een eenmalige actie is, is het niet erg als het genereren van de dataset lang duurt.

16

Beslissing

Als peildatum voor SJI, SJA en SJV wordt het moment van het genereren van de dataset gebruikt.

17

Beslissing

De elektriciteits data wordt gebaseerd op standaard jaarververbruik (SJV), dymaische profielfracties en restcorrectiefactor (RCF). Expliciet niet op basis van slimme meter data.

18

Beslissing

Dit datproduct moet rekening houden met toekomstige doorontwikkeling:

  • brondata gebeaseerd op daadwerkelijk gemeten kwartier- en uurwaardes;

  • driemaandelijkse publicatie.

19

Beslissing

De energiefprofielen worden per gebied opgevraagd en geaggregeerd geleverd.

20

Aanname

De data uit de dataset van het dataproduct wordt aangeboden in JSON-LD-formaat.

21

Beslissing

Het dataproduct wordt gebouwd door team D&A van EDSN.

22

Beslissing

De ontsluiting gebeurt door team Data Delen.

23

Aanname

Het CIM-model kan gebaseerd worden op het model van Meetdata.